Zikavirus (2)

Er is een herziene concept-LCI-richtlijn Zikavirus beschikbaar op de website van het RIVM. Vooral het gedeelte over de diagnostiek is aangevuld en herizen.

Het Zikavirus werd voor het eerst in 1947 geïsoleerd tijdens een onderzoek naar de transmissie van gele koorts in het Zikawoud van Oeganda waarvoor rhesusmakaken werden gebruikt. In 1948 werd het virus geïsoleerd uit Aedes africanus, een mug verwant aan de gelekoortsmug. In 1954 volgde publicatie van de eerste isolatie bij de mens en in 1962 kon de definitieve relatie tussen het virus en het klinisch beeld van infectie bij de mens worden bevestigd.

Het Zikavirus is een enkelstrengs RNA-virus. Het is een 'arthropod borne' virus (arbovirus) dat het meest gerelateerd is aan virussen die dengue, St. Louis-encefalitis, West-Nijl-koorts en Japanse-encefalitis veroorzaken. Er zijn twee belangrijke genetische lijnen van het Zikavirus; een Afrikaanse en een Aziatische. Het virus dat de huidige epidemie in Amerika veroorzaakt behoort tot de Aziatische genetische lijn. 

Moleculaire diagnostiek

Bij patiënten met een passend klinisch beeld en relevante reishistorie wordt diagnostiek naar Denguevirus, Chikungunyavirus en Zikavirus geadviseerd. Geadviseerd wordt om Denquevirus en Chikungunyavirus in de differentiaaldiagnose op te nemen. 

Diagnostiek naar Zikavirus is primair gebaseerd op detectie van viraal RNA met behulp van RT-PCR. Momenteel zijn de voorkeurssamples voor laboratoriumdiagnostiek serum/plasma afgenomen in de eerste 7 dagen na aanvang van de symptomen en urine afgenomen in de eerste 30 dagen. Incidenteel is viraal genoom aangetoond in serum tot 10 dagen na de start van symptomen.

Serologische diagnostiek

Er is een commerciële ELISA beschikbaar voor detectie van Zikavirus IgM/IgG. Het Erasmus MC heeft in samenwerking met internationale partners deze commerciële serologische test gevalideerd en geïmplementeerd voor detectie van ZIKV-specifiek IgG en IgM. De ELISA is gebaseerd op het Zikavirus niet-structurele eiwit 1 (NS1) (Euroimmun Anti-Zika Virus ELISA) en geeft de hoogste sensitiviteit (>97%) bij een gecombineerd gebruik van IgG en IgM. Serologische diagnostiek wordt aangeboden aan patiënten met een passend klinisch beeld en relevante reishistorie waarbij serum ≥7 dagen na de eerste ziektedag is afgenomen. Daarnaast wordt serologische diagnostiek ook aangeboden aan zwangeren zonder symptomen die risico hebben gelopen geïnfecteerd te zijn (geweest) met het Zikavirus tijdens hun zwangerschap.

In geval van serologische diagnostiek moet altijd een serumpaar (>2 weken tussen de afnames) getest worden op de aanwezigheid van IgG en IgM antistoffen tegen Zikavirus en bij reactiviteit in de Zikavirus-serologie ook op antistoffen tegen Denguevirus, vanwege kruisreactiviteit in de beschikbare commerciële assays. Voor confirmatie van Zikavirus-positieve serologische uitslagen worden virusneutralisatietesten met zowel Zikavirus en Denguevirus geadviseerd.

 Voor vragen over Zikavirus diagnostiek kunt u terecht op de website van het RIVM, of bij:

RIVM Centrum Infectieziekteonderzoek Diagnostiek en Screening
Antwoordnummer 3205
3720 BA Bilthoven
030-2742889 (08.30-17.00)
030-2743487 (dienstdoende arts-microbioloog, 24/7 bereikbaar)

 of

Erasmus MC Department of Viroscience
Unit Klinische Virologie, kamer NB-1052
Wytemaweg 80
3015 CN Rotterdam
06-33331009
010-7033431 (administratie Unit Klinische Virologie, 08.30-17.00)

 

bron: RIVM

 

Openingstijden

ma t/m vr 08.00 - 17.00 uur

za en zo 08.00 - 12.00 uur

Buiten openingstijden telefonisch bereikbaar voor CITO onderzoek, via 0113-234000 (vragen naar dienstdoende arts microbioloog).